Video Dosyası İçin Kurgu Oluşturma
ve Video Dosyası Geliştirme
Kazanımlar: BTY.6.2.8 · BTY.6.2.9 · BTY.6.2.10
Bir video neler yapabilir?
Video nedir, nasıl oluşur?
Video, ses, görüntü ve yazının bir araya gelmesiyle oluşan hareketli bir medya türüdür.
- 🎥KayıtKamera ya da telefon gerçek hayattaki görüntüyü alır.
- 🔢DijitalleştirmeGörüntü sayılara dönüştürülüp bilgisayara aktarılır.
- 🖥️Ekrana yansıtmaGörüntü ekranda piksellerle yeniden oluşturulur.
Peki ekrandaki görüntü neyden oluşur?
Görüntüler piksellerden oluşur
Piksel, resmi oluşturan en küçük birimdir. Ekrandaki her renkli nokta bir pikseldir.
Video için hangi donanımlar?
Kamera
Görüntüyü kaydeder.
Web kamerası
Bilgisayara bağlanır, görüntüyü kaydeder.
Telefon / tablet
Taşınabilir kayıt ve düzenleme yapar.
Mikrofon
Sesi kaydeder.
Ekran kartı
Görüntüyü işleyip ekrana gönderir.
Ekran çıkış portları
Ekranı ya da projeksiyonu bilgisayara bağlar.
Fikirden video dosyasına 5 adım
Örnek olay: Mert, teneffüste okul bahçesinde yerlere atılmış plastik şişeleri, kâğıtları ve ambalajları görür. Bu sorunu 5 adımda bir video dosyasına dönüştüreceğiz.
- 1Problemi seçGerçek hayattan bir sorun seçeriz.Örneğin: Okul bahçesindeki çöp sorunu
- 2Unsurları belirleKarakter, mekân, olay ve mesajı seçeriz.Örneğin: Mert, okul bahçesi
- 3Senaryo panosu hazırla4–6 sahneyi çizer, altına açıklama yazarız.Örneğin: 5 sahnelik pano
- 4Canlandır ve çekRolleri paylaşır, telefonla kaydederiz.Örneğin: Mert’i bir arkadaşımız oynar
- 5Düzenle, kaydet, değerlendirVideoyu düzenler, saklar ve ölçütlerle değerlendiririz.Örneğin: temiz_bahce.mp4
Problemi seç, unsurları belirle
🌱 Yeşil beceri problemleri
- 🗑️Okul bahçesindeki çöp sorunuMert’in seçimi
- 🌡️İklim krizi
- 🚰Su israfı
- ♻️Sıfır atık
- 💡Enerji tasarrufu
- 👨👩👧Geri dönüşümde ailenin rolü
- 📱Dijital bağımlılık
🧩 Mert’in hikâyesinin unsurları
Mert’in senaryo panosu
Bahçedeki manzara
Mert yerdeki çöpleri görür ve kameraya konuşur.
Gözlem ve farkındalık
Hüseyin amca çöpleri toplar. Mert: “Bu bizim sorumluluğumuz.”
Harekete geçiş
“Temiz Okul, Temiz Bahçe” kampanyası başlar.
Değişim başlıyor
Çöpler azalır; Ayşe de arkadaşlarını uyarır.
Mesaj
Mert: “Görmezden gelme, sen de fark et!”
Çek, düzenle, kaydet, değerlendir
grup_adı_tarih_senaryo_adı.mp4Örneğin: yesil_grup_12-10-2026_temiz_bahce.mp4Hangi duruma hangi araç?
Bilgisayara kurulur.
Örneğin: OpenShot CapCut Movavi Video Editor Adobe Premiere Adobe After Effects
➕ Çok özelliği var, internetsiz çalışır.
➖ Kurulum ister, öğrenmesi zaman alır.
Örneğin: Okul tanıtım filmi Birçok çekimi birleştirip müzik, başlık ve jenerik ekleriz.
Tarayıcıda açılır.
➕ Kurulum gerekmez, her cihazdan açılır.
➖ İnternet gerekir, özellikleri sınırlı olabilir.
Örneğin: Kısa duyuru videosu Evde ya da okulda, kurulum yapmadan hazırlarız.
Bazı işleri otomatik yapar.
➕ Hızlı ve kolaydır.
➖ Kontrol bizde değildir; etik riskler vardır.
Örneğin: Altyazılı bilgilendirme videosu Konuşmalar otomatik altyazıya dönüşür; hataları biz düzeltiriz.
OpenShot’u tanıyalım
- 1Dosyaları içe aktar
- 2Proje dosyaları
- 3Geçişler ve efektler
- 4Video ön izlemesi
- 5Zaman çizelgesi ve izler
- 6Jilet (kesme aracı)
- 7Başlık menüsü
- 8Videoyu dışa aktar
- 🆓 Ücretsiz ve açık kaynak💻 Windows · macOS · Linux🌐 openshot.org
Videoyu nasıl düzenleriz?
Ortadaki istemediğimiz bölümü çıkarırız.
OpenShot’ta: Jilet ile iki yerden böl, aradaki parçayı sil.
Klibin başındaki ya da sonundaki fazlalığı atarız.
OpenShot’ta: klibin kenarını içeri doğru sürükle.
İki sahne yumuşakça birbirine bağlanır.
OpenShot’ta: Geçişler sekmesinden iki klibin arasına sürükle.
Görüntüye parlaklık, bulanıklık gibi etkiler ekleriz.
OpenShot’ta: Efektler sekmesinden klibin üzerine sürükle.
Başa videonun adını, sona emeği geçenleri yazarız.
OpenShot’ta: Başlık menüsünden şablon seç.
Hızı, renk tonunu ve ses dengesini değiştiririz.
OpenShot’ta: klibe sağ tıkla, Süre ya da Ses düzeyi’ni seç.
Videoyu dışa aktar
.mp4En yaygın biçimdir. Telefon, tablet ve bilgisayarların çoğunda açılır; YouTube ve Instagram gibi sitelerde iyi sonuç verir.
📤 İnternette paylaşmak için
.aviMicrosoft geliştirmiştir. Kalitesi yüksektir ama dosya boyutu büyüktür. Televizyonda izlemeye de uygundur.
📺 Bilgisayar ve televizyon için
.wmvMicrosoft, Windows Media Player için geliştirmiştir. Kalitesi iyi, boyutu büyüktür. Apple cihazlarında açmak için ek program gerekebilir.
🪟 Windows bilgisayarlar için
.movApple geliştirmiştir. Kalitesi yüksek, boyutu büyüktür. Apple cihazlarında kolayca açılır.
🍎 Apple cihazları için
.mkvBir dosyada birden çok ses ve altyazı taşıyabilir. Bazı cihaz ve programlar açamayabilir.
🎞️ Film ve dizi arşivi için
Yapay zekâ ile video: dikkat!
🤖 Yapay zekâ neler yapabilir?
- 🔀Sahne geçişlerini otomatik ekler
- 💬Konuşmaları altyazıya çevirir
- 🎨Renkleri düzeltir
Şimdi sıra sende!
Bu derste öğrendiklerimiz
- Video; ses, görüntü ve yazıdan oluşan hareketli bir medyadır. Görüntü piksellerden oluşur; çözünürlük arttıkça kalite artar.
- Video dosyası 5 adımda hazırlanır: problem → unsurlar → senaryo panosu → canlandır ve çek → düzenle, kaydet, değerlendir.
- Video düzenleme programında zaman çizelgesi üzerinde keser, kırpar; geçiş, efekt, başlık ve jenerik ekleriz.
- Videoyu .mp4, .avi, .wmv, .mov, .mkv gibi biçimlerde dışa aktarırız; kalite arttıkça dosya boyutu artar.
- Görüntü için izin alır, telifi sorgular, deepfake’e karşı dikkatli oluruz.
Kaynak: MEB (2025). Bilişim Teknolojileri ve Yazılım 6 Öğretmenler için Kılavuz · Kılavuz materyalleri: Görsel 4: Video Nedir? İnfografik Afiş, Görsel 5: Donanım Malzemeleri, Görsel 7: Video Dosyası Örnek Senaryo Panosu · OpenShot: openshot.org