2. Dönem 12. Hafta 5. Sınıf—Yazılımda Kullanılan Bileşenler-2

Gerçekleşip gerçekleşmediği kesin olarak “Doğru” (Evet) veya “Yanlış” (Hayır) şeklinde ölçülebilen durumlardır.

Örnekler:
• Yağmur yağıyor mu? (Evet/Hayır)
• Kullanıcının şifresi doğru mu?
• Oyundaki canımız sıfır oldu mu?

Bilgisayarın bir şarta bakarak programın akışını, yani gideceği yolu değiştirmesini sağlayan kod bloklarıdır.

Tıpkı bir makasın tren raylarını değiştirmesi gibi, “Eğer şart doğruysa bunu yap, değilse diğerini yap” mantığıyla çalışır.

Apartman koridoruna girdiğimizde bizi gören sensörler tam olarak karar yapısı mantığıyla çalışır:

EĞER sensör hareket algılarsa (koşul sağlanırsa) lambayı yak.

DEĞİLSE (koşul sağlanmazsa) lambayı söndür.

Lamba örneğinin blok kod ile yazılışı:

Klimalar odayı sürekli soğutmaz. Hedef sıcaklık koşuluna göre karar verirler.

Telefonumuz doğru şifreyi girmeden ekran kilidini açmaz.

Annemiz kek yaparken fırını 40 dakikaya ayarlar. Fırının beyni sürekli “Süre bitti mi?” koşulunu kontrol eder ve ona göre karar verir.

Süre sıfırlandı mı? Kararı böyle verilir:

Ayşe’nin parka gidebilmesi için annesinin kararı:
“Odanı topla VE ödevini yap.”

Sadece biri yapılırsa karar “Hayır” olur. E-posta VE Şifrenin aynı anda doğru olması gerektiği gibi.

Tiyatroda indirim kazanma kararı:
“Öğrenci kimliği VEYA öğretmen kartı göster.”

İkisinden sadece birine sahip olmak, indirimi kazanma kararını “Evet” yapar.

Trene binmek için çok sıkı güvenlik şartları vardır:
“Boyun 120 cm’den uzun olmalı VE kemerin takılı olmalı!”

Eğer boyun uzun ama kemerin takılı değilse, sistemin çalışmama kararı kesindir.

Güvenlik bilgisayarının karar anı:

Bir işlemi veya belirli bir kod bloğunu, belirtilen sayı kadar veya belirli bir şart sağlanana kadar tekrar tekrar çalıştıran yapılardır.

Siz ona “Dur” diyene kadar veya sayım bitene kadar aynı işi bıkmadan usanmadan yapmaya devam eder.

Bilgisayarları güçlü yapan şey aynı işi çok hızlı ve hatasız yapmalarıdır.

Döngüler sayesinde aynı kodu defalarca yazmaktan kurtulur, zaman kazanırız ve programlarımızın boyutunu küçültürüz.

Kare çizmek için aynı komutları 4 kez alt alta yazmak yerine “Defa Tekrarla” kullanırız.

Oyunda arka plandaki bulutlar veya yürüyen karakterler için “Sürekli Tekrarla” kullanılır.

Müzik uygulamaları liste bitene kadar sıradaki şarkıyı çalmaya devam eder.

Kolumuzdaki akıllı saat, yürüdüğümüzü algıladıkça adım sayısını sürekli artırır. (İç içe döngü ve karar yapısı!)

Ekranda koşan bir adam GIF’i aslında sadece arka arkaya hızlıca değiştirilen 4-5 tane resimdir. Bu resimleri sürekli başa sarıp tekrar oynattığınızda hareket ediyormuş gibi görünür.

Bilgisayara resimleri sürekli değiştirmesini böyle söyleriz:

İçindeki bilgi program çalışırken asla değişmez.

• TC Kimlik Numaramız
• Doğum Tarihimiz
• Bir haftadaki gün sayısı (7)

İçindeki bilgi yeni bir duruma göre sürekli güncellenebilir.

• Kumbaramızdaki paramız
• Telefondaki pil yüzdesi
• Spor müsabakasındaki skorlar

SABİT: Maç yapan takımların isimleri veya formalarındaki renkler maç boyunca değişmez.

DEĞİŞKEN: Takımların attığı gol sayısı (skor) veya kronometredeki kalan süre sürekli güncellenir.

Takım gol attığında skor değişkenini nasıl güncelleriz:

Birazdan göreceğimiz blok tabanlı platformda az önceki “Karar Yapıları” ve “Sürekli Tekrarla” komutlarını yapboz parçaları gibi kendimiz birleştireceğiz.