📊🧮📈🗂️🔢📅🔍🤖
6. SINIF · 2. TEMA · 3. HAFTA
Tablolama Programlarına
Giriş
Verileri düzenle, hesapla, görselleştir
Kazanım: BTY.6.2.1 — Tablolama programlarından yararlanabilme
Hadi Düşünelim
Hiç alışveriş listesi ya da not çizelgesi hazırladın mı?
📝 Hazırladıysan… onu daha düzenli hâle nasıl getirebilirdin?
- Öğretmen olsaydın sınav notlarını düzenlemek için nasıl bir tablo hazırlardın?
- Hangi mesleklerde insanlar her gün tablo kullanmak zorundadır?
- Aklına gelen meslekleri arkadaşlarınla paylaş.
Hangi Araç?
Her İşin Bir Aracı Var
📝Kelime İşlemciMektup yazmak için hangi aracı kullanırsın?
🖼️Sunum ProgramıSunum hazırlayıp görsel eklemek için hangisi?
📊Tablolama ProgramıYüzlerce sayıyı formülle hesaplayan araç hangisi?
💬 Sınıfta yaşı en büyük öğrenciyi bulmak gerekse hangi aracı seçerdin? Bir öğretmen notları hesaplarken neleri dikkate alır?
Tablolar Her Yerde
Bu Tablolar Sana Neyi Çağrıştırıyor?
📚Kütüphane Kitap Künye Tablosu
ISBNKitap AdıYazarYayıneviBasım YılıTürRaf NoDurumu
🗓️Haftalık Ders Programı
GünSaatDers AdıÖğretmenDerslikDers Türü
🧮Öğrenci Notları Hesaplama
ÖğrenciDers1. Yazılı2. YazılıOrtalamaDurum
- Bu tabloları hazırlamak için kullanılan programları biliyor musun?
- Bu tür belgelerle daha önce nerede karşılaştın? Tablolama programları başka hangi amaçlarla kullanılabilir?
Kazanım · a maddesi
Tablolama Programı Nedir?
Verileri düzenlemeyi, hesaplama yapmayı, verileri görselleştirmeyi ve analiz etmeyi sağlayan programlardır. Peki ne işe yarar?
🗂️Veri DüzenlemeHücreler, satırlar ve sütunlarla düzenli veri girişi ve saklama sağlar.
🧮HesaplamaFormüller ve fonksiyonlar ile hızlı ve doğru hesaplamalar gerçekleştirir.
🔎Veri AnaliziVerilerin eğilimlerini ve ilişkilerini analiz ederek anlamlı sonuçlar elde etmeyi sağlar.
📈Grafik OluşturmaVerileri görsel hale getirerek daha anlaşılır ve etkili sunumlar yapmayı kolaylaştırır.
🔍Veri Filtrelemeİstenilen verilere hızlıca ulaşmayı sağlar ve gereksiz verileri ayıklamaya yardımcı olur.
🔗PaylaşımVerileri kolayca paylaşma ve ortak çalışma imkânı sunar.
Temel Kavramlar
Satır, Sütun ve Hücre
| A | B | C | D |
| 1 | Öğrenci | Ders | 1. Yazılı | 2. Yazılı |
| 2 | Öğrenci 1 | Matematik | 75 | 82 |
| 3 | Öğrenci 2 | Matematik | 68 | 74 |
| 4 | Öğrenci 3 | Matematik | 92 | 88 |
↔ SatırYatay veri dizisi. Numarayla gösterilir: 1, 2, 3…
↕ SütunDikey veri dizisi. Harfle gösterilir: A, B, C…
▣ HücreSatır ve sütunun kesiştiği, veri yazılan kutucuk.
📍 Hücre adresiSütun harfi + satır numarası. Yeşil hücre: D2
Kazanım · c maddesi
Programın Arayüzünü Tanıyalım
💾 ↶ ↷ 4Kitap1 12 ─ ▢ ✕
A1fx5
9 Sayfa1 ⊕− ━━●━━ + %100 10
- 1Kitap adı alanı
- 2Pencere kontrolleri
- 3Ana menü çubuğu
- 4Hızlı erişim araçları
- 5Formül çubuğu
- 6Satır / sütun başlıkları
- 7Veri giriş çalışma alanı
- 8Dikey kaydırma çubuğu
- 9Sayfa kontrolleri
- 10Ölçekleme kontrolleri
Temel İşlev · Biçimlendirme
Aynı Tablo, İki Görünüm
Biçimlendirme, hücre görünümünü değiştirme işlemidir. Hücrelerin görünümü renk, kalın yazı ve kenarlıklarla değiştirilebilir; böylece tablo okunaklı olur.
😕 Biçimlendirmeden önce
| Gün | Ders Adı | Derslik |
| Pazartesi | Matematik | B-203 |
| Salı | Fizik | Lab-1 |
| Perşembe | Bilgisayar Bilimi | Tekno-4 |
😊 Biçimlendirmeden sonra
| Gün | Ders Adı | Derslik |
| Pazartesi | Matematik | B-203 |
| Salı | Fizik | Lab-1 |
| Perşembe | Bilgisayar Bilimi | Tekno-4 |
B Başlıkları kalın yap≡ Ortala▦ Kenarlık ekle🎨 Hücreyi renklendir
Temel İşlev · Formüller
Hesabı Program Yapar
Tablolama programlarıyla dört işlem yapılabilir. Her formül ve matematiksel işlem = (eşittir) işaretiyle başlar. Sayı değişirse sonuç kendiliğinden güncellenir.
D2fx=B2+C2
| A | B | C | D |
| 1 | Öğrenci | 1. Yazılı | 2. Yazılı | Toplam |
| 2 | Öğrenci 1 | 75 | 82 | 157 |
| 3 | Öğrenci 2 | 68 | 74 | 142 |
=B2+C2 toplama =B2-C2 çıkarma =B2*C2 çarpma =B2/C2 bölme
Çarpma için *, bölme için / işareti kullanılır. Otomatik Toplama (Σ) komutu seçili hücreleri tek tıkla toplar.
Temel İşlev · Sıralama ve Filtreleme
Aradığını Hızla Bul
↕️ SıralamaBasım yılına göre, küçükten büyüğe
| Kitap Adı | Basım Yılı ▲ | Durumu |
| Resim Sanatı Atlası | 2020 | Onarımda |
| Türk Edebiyatı Tarihi | 2021 | Raflarda |
| Yapay Zeka Temelleri | 2022 | Raflarda |
| Matematik Olimpiyatları | 2023 | Ödünçte |
| Fen Deneyleri Rehberi | 2024 | İade Bekliyor |
🔍 FiltrelemeYalnızca Durumu “Raflarda” olanlar
| Kitap Adı | Basım Yılı | Durumu ▼ |
| Türk Edebiyatı Tarihi | 2021 | Raflarda |
| Yapay Zeka Temelleri | 2022 | Raflarda |
Diğer 3 kitap silinmedi, yalnızca gizlendi. Filtre kaldırılınca geri gelir.
Temel İşlev · Grafikler
Sayıları Resme Dönüştür
📊 Sütun grafiğiFarklı grupları, isimleri veya kategorileri birbiriyle karşılaştırmak için mükemmeldir. Sütunların uzunluğu, aradaki farkı anında gösterir.Örnek: sınıflara göre kitap okuma sayısı
🥧 Pasta grafiğiElimizdeki toplam bir bütünün parçalara nasıl bölündüğünü ve yüzdelik oranları göstermek için kullanılır.Örnek: aylık harçlık dağılımı
📈 Çizgi grafiğiBir verinin zaman içindeki değişimini, artışını veya azalışını göstermek için en ideal seçimdir.Örnek: haftalık sıcaklık
💬 Tablodaki bir sayıyı değiştirirsen grafik de kendiliğinden güncellenir; baştan çizmen gerekmez.
Kazanım · b maddesi
Hangi Tablolama Programı?
🖥️ Masaüstü
- Bilgisayara kurulur
- İnternet olmadan da çalışır
- Dosya bilgisayarda saklanır
☁️ Çevrim içi
- İnternet erişimiyle her yerden kullanılır
- Farklı cihazlardan açılabilir
- Aynı tabloda birlikte çalışılabilir
🤖 Yapay zekâ destekli
- Otomatik başlık önerir
- Formülü tamamlar
- Verileri sınıflandırır
💬 Doğru seçim işine göre değişir: İnternet var mı? Birlikte mi çalışacaksın? Hız mı gerekiyor?
Örnek Programlar
En Çok Kullanılan Tablolama Programları
📗 Microsoft Excel
- Microsoft Office paketinin programı
- Bilgisayara kurulur; çevrim içi sürümü de var
- Lisanslı (ücretli) kullanılır
- Kendi dosya uzantısı: .xlsx
🟩 Google E-Tablolar
- İnternet tarayıcısında, çevrim içi çalışır
- Google hesabıyla ücretsiz kullanılır
- Aynı tabloda birlikte çalışılabilir
- Dosyalar Google Drive’da saklanır
📘 LibreOffice Calc
- Açık kaynak kodlu ve ücretsizdir
- Bilgisayara kurulur
- Kendi dosya uzantısı: .ods
- .xlsx dosyalarını da açabilir
💬 Açık kaynak kodlu program: kodları herkese açıktır; ücretsiz kullanılabilir ve geliştirilebilir.
Senaryo · Program Seçimi
Hangi Programı Seçmeliyim?
📖Senaryo: Sınıfımızın Kitap Okuma PlanıHer öğrenci okuduğu kitabı ve okuma süresini aynı tabloya yazacak. Kimi evden, kimi okuldan yazacak; öğretmen de tabloyu her gün kontrol edecek.
🖥️ Masaüstü
- Dosya tek bilgisayarda kalır
- Evdeki öğrenci tabloya yazamaz
❌ Uygun değil
☁️ Çevrim içi
- İnternetle evden de okuldan da açılır
- Herkes aynı tabloya birlikte yazar
✅ En uygun seçim
🤖 Yapay zekâ destekli
- Tablonun başlıklarını hızla önerir
- Önerileri kontrol etmek gerekir
➕ Yardımcı olur
💬 Gerekçemiz: “Çevrim içi programı seçtik, çünkü herkes aynı tabloya evden de okuldan da yazabilir.”
Aynı Senaryo · İki Tablo
Elle mi, Yapay Zekâ ile mi?
✍️ Elle hazırlanan tablo
| Tarih | Kitap | Süre |
| 22.09 | Küçük Prens | 20 |
| 23.09 | Küçük Prens | 35 |
🤖 Yapay zekâ destekli araçla hazırlanan
“6. sınıf kitap okuma planı tablosu hazırla.”
TarihKitap AdıYazarSayfa SayısıBaşlanan SayfaBitiş SayfasıOkuma Süresi (dk)Anladım mı?Puanım (1-5)Notlar
Ölçüt
✍️ Kendi tablomuz
🤖 Yapay zekâ ile
⏱️ Yapım süresi
Kendi tablomuz:Daha uzun sürer
Yapay zekâ ile:Saniyeler içinde hazır
👀 Okunabilirlik
Kendi tablomuz:Sade, az başlık
Yapay zekâ ile:Düzenli, ayrıntılı başlıklar
💡 Otomatik öneri
Kendi tablomuz:Her şeyi biz düşünürüz
Yapay zekâ ile:10 sütunu kendisi önerdi
🧮 Formül kullanımı
Kendi tablomuz:İşlemleri biz yazarız
Yapay zekâ ile:Formül de önerebilir: okunan sayfa =F2-E2
İki tabloyu bu dört ölçüte göre karşılaştırın. ⚠️ Yapay zekânın önerileri her zaman doğru olmayabilir; tabloyu mutlaka kontrol edin.
Dosya Uzantıları
.xlsx · .ods · .csv
Nedir?
.xlsx:Yaygın tablolama dosyası
.ods:Açık standartta tablolama dosyası
.csv:Virgülle ayrılmış düz metin
Biçim ve grafik
.xlsx:✅ Saklar
.ods:✅ Saklar
.csv:❌ Yalnızca veri kalır
Formül, çok sayfa
.xlsx:✅ Var
.ods:✅ Var
.csv:❌ Tek sayfa, sonuçlar kalır
Boyut
.xlsx:Orta
.ods:Orta
.csv:En küçük
Uyumluluk
.xlsx:Çoğu tablolama programı açar
.ods:Özellikle açık kaynak programlar
.csv:Hemen her program açar
Üçü de düzenlenebilir. Tablon süslü ve formüllü ise .xlsx ya da .ods; sadece veri taşınacaksa .csv.
Kazanım · ç maddesi
Programı Değerlendirelim
🖱️ Kullanım kolaylığı⚡ Veri düzenleme hızı🎯 Doğruluk📊 Görselleştirme imkânı
👍 Yapay zekâ desteğinin avantajları
- Tabloya hızlı başlangıç, başlık önerisi
- Formülleri tamamlar, zaman kazandırır
- Verileri kendiliğinden sınıflandırır
⚠️ Sınırlılıkları
- Önerileri her zaman doğru olmayabilir
- Sonucu mutlaka kendin kontrol etmelisin
- Kişisel verileri paylaşırken dikkat!
💬 Tabloyu en hızlı, en doğru ve en anlaşılır hangi programla hazırladın? Neden?
Etkinlik Zamanı
Şimdi Sıra Sende!
🧩
Etkinlik 1 · Kavram Eşleştirme
16 kavramı açıklamasıyla eşleştir. Doğru bilgi kartlarını yanıltıcı olanlardan ayır.
⚡
Etkinlik 2 · Haftalık Enerji Kullanımı Tablosu
Elektrik, su ve doğalgaz verilerini tabloya gir; başlıkları kalın ve ortalı yap, kenarlık ekle.
- Hangi gün en çok enerji tüketilmiş?
- Bu tabloyu başka nasıl kullanabiliriz?
- Günlük enerji kullanımını azaltmak için neler yapılabilir?
Özet
Bu Derste Öğrendiklerimiz
- Tablolama programları verileri düzenler, hesaplar, sıralar, filtreler ve grafiğe dönüştürür.
- Veriler hücrelere yazılır; her hücrenin bir adresi vardır (ör. D2). Formüller = ile başlar; formüllerle dört işlem yapılır.
- Masaüstü, çevrim içi ve yapay zekâ destekli araçlar arasından işe uygun olanı seçeriz.
- .xlsx ve .ods biçim ile formülü saklar; .csv yalnızca düz veridir.
Gelecek derse hazırlık: Tablolama programlarında karşılaşılan sorunları ve verilerin nasıl toplanıp düzenlendiğini araştır. Günlük yaşamdan basit bir konu seç (ör. sınıfın en sevdiği meyveler, bir haftada tüketilen su miktarı) ve bu konuda veri topla.
Kaynakça
Kaynaklar
- Millî Eğitim Bakanlığı (2025). Bilişim Teknolojileri ve Yazılım 6 — Öğretmenler için Kılavuz. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. (2. Tema: Dijital Ürün Tasarımı ve Geliştirme — Tablolama Programlarına Giriş)
- MEB kılavuz materyali: Tablolama Programları Temel Özellikler sunusu (arayüz, hücreler, formüller, grafikler).
- MEB kılavuz materyalleri: Örnek Tablo 1 Kütüphane Kitap Künye Tablosu, Örnek Tablo 2 Haftalık Ders Programı, Örnek Tablo 3 Öğrenci Notları Hesaplama, Tablo 1 Kitap Okuma Planı 6. Sınıf.
- MEB kılavuz materyali: Kavram, Çalışma Konusu ve Bilgi Kartları; Tablo 2 Haftalık Enerji Kullanımı Verisi.